Wat is wildplukken?

Wildplukken is zoals de naam het al zegt: planten (en paddestoelen) in de vrije natuur plukken. Het is echt fantastisch wat moeder natuur ons te bieden heeft aan eetbare en geneeskrachtige planten. Niks is zo’n leuke verrassing als langs de trail wat lekkers vinden.

Mag je in Nederland wildplukken?

In Nederland mag je officieel niet zomaar wildplukken. Net als heel veel toffe dingen (zoals wildkamperen) is wildplukken eigenlijk verboden, het wordt zelfs als stropen gezien! In de praktijk wordt het echter bijna altijd door de vingers gezien, maar je moet je wel aan een aantal regels houden.

De Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) heeft een stel gedragsregels voor wildplukken, en eigenlijk komt het allemaal op hetzelfde neer: heb respect voor de natuur en neem niet meer dan je nodig hebt. Eigenlijk is het ook een groot deel gezond verstand. Hieronder de guidelines waar ik me zelf aan houd:

  • Pluk niet in (beschermde) natuurgebieden
    Dit is natuurlijk een open deur. Beschermde gebieden zijn niet voor niet beschermd.
  • Pluk alleen een klein beetje voor eigen gebruik
    Zorg dat er genoeg vruchten overblijven zodat de soort in stand blijft, en natuurlijk dat het genoeg overblijft voor de dieren die van deze plant afhankelijk zijn!
  • Heb respect voor de natuur
    Breek geen takken af, verstoor de omgeving niet, maak er geen bende van – pluk waar je bij kan en laat de rest lekker hangen.
  • Weet wat je plukt
    Pluk nooit willekeurige planten. Ze kunnen zeldzaam zijn, of giftig. Pluk ook nooit “gewoon voor de lol”, maar pluk met een reden: ik pluk bijvoorbeeld jaarlijks vlierbloesem om siroop te maken, maar ik pluk nooit meer dan ik nodig heb voor 1 pan siroop.
  • Pluk nooit uit andermans tuin!
    Ook dit spreekt natuurlijk voor zich. Pluk alleen van allemansland of niemandsland. Ook netjes bijgehouden perkjes van de gemeente kun je beter met rust laten.

Beginnen met wildplukken

Mocht je wat meer in touch met de natuur willen zijn, dan is wildplukken een leuke activiteit om te doen. Tijdens je wandeling door het bos of door boerenland kun je zo (mits je tijdens het goede seizoen gaat) een beetje van de natuur snacken. De volgende vruchten en paddestoelen kun je volop in Nederland vinden.

Wildplukken 01
Bramen

1 – Bramen

Bramen zijn natuurlijk zo ongeveer de bekendste bosvruchten. Maar je kunt ze niet alleen in de supermarkt vinden, maar ook gewoon aan hun eigen struik. Pas op voor de stekels!

Waar te vinden? Overal, veel in bermen, woekert als een malle.

Welke tijd van het jaar? Augustus-september

Hoe te identificeren? Woekerende stekelstruiken, ik denk dat iedereen ze wel eens gezien heeft. De rijpe vruchten zelf kent iederen uit de supermarkt: bijna zwart, een klompje van kleine bolletjes. Het sap is rood. De onrijpe vruchten zijn groen of rood, de bloemetjes doorgaan wit met 5 blaadjes. De bladeren hebben een gekartelde rand en staan in groepen van 3 tot 5 bij elkaar.

Wist je dat… Bramen familie zijn van de rozen?

Vlierbloesem
Vlierbloesem

2 – Vlier

Van de vlier kun je op 2 momenten in het jaar plukken: in het voorjaar de bloesems, later de bessen. Van beide kun je heerlijke siroop maken.

Waar te vinden? Vlierstruiken vind je vaak langs bosranden en op andere plekken waar je een beetje schaduw vindt: parkjes bijvoorbeeld. Maar bij mij in de buurt heb ik er ook wel één in de volle zon zien staan.

Welke tijd van het jaar? In april/mei kun je de bloesems plukken, in augustus zijn de bessen rijp.

Hoe te identificeren? Vlierstruiken zijn vaak meer dan manshoog, ze kunnen echt enorm worden! Ze hebben 1 stam en houtige takken. De witte bloesems groeien altijd in grote schermen. De losse bloemetjes zelf zijn slechts enkele mm groot, hebben 5 blaadjes en overduidelijke meeldraden. De bessen groeien in dezelfde schermvorm (maar dan door hun gewicht natuurlijk wat hangender) en zijn bijna zwart van kleur. De steel waar ze aan hangen is donkerrood van kleur. De bladeren van de plant groeien in groepen van 5 tot 7 en hebben een lange, ovale vorm met een puntje en een gekartelde rand. De struik heeft geen stekels.

Wist je dat… Aan de vlier vroeger magische kwaliteiten toegeschreven werden?

Bosaardbei
Bosaardbei

3 – Bosaardbeien

Het kleine broertje van de bekende aardbei die in de supermarkt ligt.

Waar te vinden? Bosaardbeien vind je… in het bos! Meestal op plekken waar de zon een beetje tussen de bladeren door piept.

Welke tijd van het jaar? Juni tot september

Hoe te identificeren? De kruipende planten lijken een hoop op de aardbeien die je in je eigen tuin kunt groeien: gekartelde bladeren met duidelijke nerven, uitlopers en kleine witte bloemetjes. Bosaardbeien zijn een stuk kleiner dan je gewend bent, en intens rood wanneer ze rijp zijn.

Wist je dat… De bosaardbei makkelijk te verwarren is met de schijnaardbei? Deze heeft iets rondere vruchtjes en gele in plaats van witte bloemen. Gelukkig geen gevaarlijke verwisseling, maar de schijnaardbei smaakt nergens naar.

Hazelnoot
Hazelnoot

4 – Hazelnoten

Jazeker, hazelnoten groeien gewoon in Nederland! De struik heet hazelaar. Ze kunnen enorm groot worden, en dragen pas na 10 jaar vruchten.

Waar te vinden? Bosranden, heggen en parkjes. Ik heb het geluk dat ze in overvloed groeien aan de rand van mijn wijk!

Welke tijd van het jaar? September tot november

Hoe te identificeren? Hazelaars zijn grote struiken. De bladeren zijn dubbelgezaagd (een kartelrand die weer kleinere karteltjes heeft), hebben een klein puntje aan het uiteinde en voelen heel zacht door de haartjes. Er zijn duidelijke mannelijke en vrouwelijk bloemen: de mannelijke zijn de bekende katjes, uit de vrouwelijke bloemen groeien uiteindelijk de hazelnoten. De noten zijn ongeveer 1,5-2,5 cm groot, hebben een klein puntje aan het uiteinde, worden omhuld door een soort jasje en verkleuren van lichtgroen naar lichtbruin wanneer ze rijp zijn.

Wist je dat… je hazelnoten kunt oogsten wanneer ze nog niet rijp zijn? Je kunt ze thuis laten narijpen.

Tamme Kastanje 1
Tamme Kastanje

5 – Tamme kastanje

Iedereen kent de paardenkastanje wel: wie heeft als kind geen kastanjes geraapt en er poppetjes van gebouwd? De tamme kastanje lijkt er verdacht veel op, maar is wél eetbaar.

Waar te vinden? Tamme kastanjes vind je vooral in (oude) bossen en parken. Hij houdt van milde winters en is daarom meer in het zuiden van Nederland te vinden.

Welke tijd van het jaar? Oktober

Hoe te identificeren? De tamme kastanje lijkt op de paardenkastanje, maar is geen familie. Het meest zichtbare verschil is de bolster: de stekels zijn langer, dunner en veel talrijker. Je kunt ze dus het beste met stevige handschoenen aan rapen! In de bolster zitten vaak 2-3 kastanjes, die een klein puntje aan de onderkant hebben, in tegenstelling tot de rond paardenkastanje. Ze zijn vaak ook iets platter. De bladeren zijn 1-25 cm lang en staan niet in een handvorm bij elkaar, maar staan los van elkaar en hebben een gekartelde rand. De bloeiende katjes zien eruit als ontploffende vuurpijlen.

Wist je dat… De tamme kastanje familie is van de beuk?

Wildplukken 04
Zelf geplukte en gedroogde kamille

6 – Kamille

Kamille is een veelzijdig kruid dat bijna overal als “onkruid” groeit. Je kunt een kalmerende thee zetten van de bloemen, of ze drogen en gebruiken in natuurlijke cosmetica.

Waar te vinden? Je vindt kamille in overvloed in bermen en boerenland. Ik zou het niet plukken langs een drukke weg, maar langs een rustig boerenlandweggetje kan het prima.

Welke tijd van het jaar? In de lente en zomer kun je het overal vinden. Het groeit heel snel en als je het zelf groeit in je tuin, kun je meerdere keren in 1 seizoen zaaien en oogsten.

Hoe te identificeren? Een kamilleplant heeft een vertakkende steel met meerdere bloemen: de hartjes zijn geel en erg dik, daaromheen een krans van veel kleine witte blaadjes. De bladeren zijn groen, dun en skeletachtig. Kamilleplantjes worden doorgaans zo’n 20-50 cm groot.

Hop
Ook tof: in het wild groeiende hop!